Wie spreekt, verdient of verspeelt geloofwaardigheid — niet door wat hij zegt, maar door hoe. Deze rubriek gaat over de manier waarop mensen gezag opbouwen, of kwijtraken, in hun eigen optreden.
Lessen van een conferentie — Wat een goede spreker verraadt over zijn publiek, en wat een zwakke spreker verraadt over zichzelf.
Wetenschappelijke presentaties: een vak apart — Waarom expertise geen geloofwaardigheid garandeert — en wat daar wel voor zorgt.
-
Niet alles gaat zoals het hoort
Soms gaat het niet helemaal zoals je had gepland. Zoals blijkbaar is gebeurd bij één van mijn favoriete podcasts, No Such Thing as a Fish. Na de opnames van de aflevering van vandaag (7 september) kwamen ze erachter dat de opnameapparatuur het had begeven. Gelukkig maken ze ook altijd video-opnames, en die camera’s hebben ook…
-
Lessen van een conferentie 1
Onlangs was ik op een conferentie over strategie en leiderschap. Mooi georganiseerd door een bedrijf voor zijn klanten en relaties. En daar gebeurden een paar interessante dingen waardoor je scherper kunt denken over presenteren en over de vaak onbenutte meerwaarde van de deelnemers van zo’n bijeenkomst. 1 Wat kun je leren van de sprekers? Dit…
-
Korter is eigenlijk altijd beter
Wijsheid 4 Wijsheden voor de komende raadsperiode Iedereen vindt dat hij zelf altijd korte, puntige bijdragen levert. En dat de rest veel te lang praat. De meeste gemeenteraden hanteren spreektijden. Je krijgt een beperkte tijd om je bijdrage te doen. En daar is altijd discussie over. Voor anderen is het heel nuttig, want die praten…
-
Je echte publiek zit thuis
Wijsheid 3 Wijsheden voor de komende raadsperiode “Met publiek erbij wordt een debat een voorstelling.” Petra de Koning schreef laatst (NRC, 3 februari 2026) over een commissiedebat in de Tweede Kamer dat ineens anders loopt wanneer er publiek bij is. Een Kamerlid dat de publieke tribune rechtstreeks aanspreekt, waarop álle aanwezigen opkijken en er ineens…
-
Stel alleen vragen als je het antwoord al weet
Wijsheid 2 Wijsheden voor de komende raadsperiode Ik sprak ooit een journalist die me vertelde in een interview alleen vragen te stellen waar die de antwoorden al van wist. Zo kan je vooraf bepalen waar de spanning in de antwoorden zitten, en waar de zwakke en sterke punten van de redenatie zitten. En dus welke…
-
Overtuigen doe je (vrijwel nooit) in de Raadszaal
Wijsheid 1 Wijsheden voor de komende raadsperiode Het zit in je als politicus: je wilt overtuigen. Jij hebt een wereldbeeld en dat wil je uitdragen. En zo je gemeente inrichten. Daar ben je raadslid voor geworden. Het zit in je als politicus: je wilt overtuigen. Jij hebt een wereldbeeld en dat wil je uitdragen. En…
-
Wetenschappelijke presentaties: een vak apart
Een goede wetenschappelijke presentatie is een cadeau voor de wereld Met een vleugje Goethe Het is de week van ISPOR Europe, het jaarlijkse congres waar ik in de tijd dat ik bij de universiteit werkte, graag naar toe ging. Net als andere wetenschapscongressen is het een verzameling van andere wetenschappers, collega’s, vrienden van over de…
-
Wetenschapper: bevrijd je van de academische stijl!
Toen ik jaren geleden begon op een universiteit moest ik heel erg wennen aan de academische manier van communiceren. Na jaren als student in debatkringen te hebben verkeerd en daarna bij een adviesbureau te hebben gewerkt, was de vaste vorm en onopgesmukte manier van spreken, presenteren en schrijven een kleine schok. Ik snap de reden.…
-
Gapen als overtuigingstechniek
Overtuigen is in essentie heel simpel: je trekt de aandacht, daarna zorg je dat je publiek je boodschap begrijpt, en daarna doe je er alles aan dat je publiek hem accepteert. In de praktijk is het natuurlijk een stuk lastiger, maar in principe is dit het schema. Mijn interesse werd dan ook gewekt toen ik…
-
Je overtuigt mensen op gevoel
Wijsheid 5 Wijsheden voor de komende raadsperiode Ik heb op veel verschillende plekken gewerkt: een universiteit, onderzoeksbureaus van divers formaat, lokale overheid. En overal waren de belangrijkste overtuigingsmiddelen rapporten, artikelen, grafieken. In de retorica noemen we dat Logos, laten we zeggen: het hoofd. Logos zorgt ervoor dat je publiek jou kan volgen. Tijdens een eerdere…
-
Structuur is wel je vriend
Wijsheid 4 Wijsheden voor de komende raadsperiode “Bordjes zijn altijd goed.” Elke keer als ons gezin gaat wandelen, is er minimaal één persoon die dit uitroept. Je weet zeker dat je op het goede pad zit? Mooi: een bordje. Je wordt bevestigd in je kennis. Je weet eigenlijk niet zo goed waar je bent? Mooi:…
-
Mijn favoriete stijlfiguur: de zelfverbetering
Als men het heeft over stijlfiguren, komen de klassiekers altijd wel naar boven. De drieslag, de alliteratie of het chiasme. Misschien noemt men wel eens de metafoor, hyperbool of de retorische vraag. Maar mijn favoriete stijlfiguur staat er bijna nooit tussen. Nee, laat ik het niet mijn favoriete stijlfiguur noemen: het is in mijn ogen…